وقتی جواب آزمایش، کلسترول بد خون را بالا نشان میدهد، بسیاری از افراد میپرسند تغذیهشان چه نقشی داشته است. در یک پژوهش با همکاری مهدی طاهری بنکدار، ارتباط الگوی کلی غذا خوردن با چربی خون بزرگسالان مشهد بررسی شد. منظور از کلسترول بد یا LDL، کلسترول موجود در ذرات کمچگالی خون است.
پژوهشگران دادههای ۴۶۷۲ نفر ۳۵ تا ۶۵ ساله را بررسی کردند. اطلاعات خوراک آنها با پرسشنامهٔ بسامد مصرف غذا گردآوری شد و از دل دادهها دو الگو، از جمله «الگوی غربی»، به دست آمد. در این نمونه، مصرف بیشتر خوراکیهای شیرین، فستفود و تنقلات از ویژگیهای این الگو بود؛ نام آن بهتنهایی دربارهٔ زیان یا فایدهٔ تکتک خوراکیها حکم نمیدهد.
افرادی که بالاترین امتیاز را در الگوی غربی داشتند، در مقایسه با گروه دارای پایینترین امتیاز، پس از در نظر گرفتن عوامل دیگری مانند سن، فعالیت بدنی و سیگار، شانس بیشتری برای بالا بودن کلسترول بد داشتند. نسبت شانس گزارششده ۱٫۱۷ بود؛ یعنی حدود ۱۷ درصد تفاوت در شانسِ مشاهدهٔ این وضعیت در دو گروه، نه افزایش قطعی خطر برای هر فرد. برای دیگر شاخصهای چربی خون، ارتباط معنادار مشابهی در تحلیل نهایی دیده نشد.
این مطالعه در یک مقطع زمانی انجام شده و نمیتواند ثابت کند که الگوی غذایی علت بالا رفتن کلسترول بوده است. پاسخهای غذایی نیز بر گزارش افراد تکیه داشتند. برای فردی که کلسترول خونش بالاست، نتیجهٔ عملی این است که الگوی کلی تغذیه و عوامل خطر دیگر را همراه با پزشک یا کارشناس تغذیه بررسی کند؛ تفسیر یک آزمایش یا حذف خودسرانهٔ یک خوراکی بر پایهٔ این پژوهش کافی نیست.
منبع پژوهش
اسدی، طاهری بنکدار و همکاران؛ Journal of Research in Health Sciences، ۲۰۲۰
DOI: 10.34172/jrhs.2020.19
